Over het gebouw

TICKETS
Gepubliceerd
Op: 17-04-2020

De koopman Karel Gerards gaf in 1663 Phillip Vingboons – destijds een van de toonaangevende architecten in Amsterdam – de opdracht om zijn toekomstige huis te ontwerpen en te bouwen. Het pand is in de Hollandse classicisme stijl gebouwd. Hierbij speel symmetrie een belangrijke rol. Zowel de gevel als de indeling zijn zoveel als mogelijk symmetrisch ingedeeld.

Het gebouw was onderdeel van de vierde uitbreiding van de Amsterdamse grachtengordel en is precies gesitueerd aan het einde van de derde uitbreiding en in 1665 opgeleverd.

Philip Vingboons is de zoon van David Vingboons, een in Antwerpen geboren schilder die op jonge leeftijd naar Amsterdam trok in verband met de belegering van de stad door de Spanjaarden. Aanvankelijk wilde Phillip schilder worden. In de beginperiode van zijn carrière maakte hij tekeningen en schilderijen voor Jacob van Campen, architect van het Koninklijk Paleis.

Vingboons wordt beschouwd als de meest invloedrijke architect van de 17e eeuw. Het Cromhouthuis iets verderop de Herengracht, is ook ontworpen door Vingboons.

Na het overlijden van Karel Gerards is dit gebouw het huis geweest van veel kooplieden en bankiers. Een van hen was bankier Jan Willink, die het huis in de achttiende eeuw kocht. Interessant feit is dat Jan Willink de onafhankelijkheidsoorlog in de Verenigde Staten mede heeft gefinancierd. Hij en twee van zijn collega’s leenden geld aan John Adams, die later de tweede president van de VS zou worden.

Andriessen Kamer

Deze kamer is de oudste qua ontwerp. De muurschilderingen zijn gemaakt in 1776 door Jurriaan Andriessen. 

Het lijkt waarschijnlijk dat de muurschilderingen van Andriessen aanvankelijk bedoeld waren voor de grote stijlkamer. Bij nadere bestudering is namelijk te zien dat sommige zaken op de afbeelding niet helemaal kloppen. Zo zijn de schaduwen niet in lijn met het licht van de zon. De boomtoppen ontbreken soms en details lijken te zijn afgesneden. Het is niet duidelijk of de wandschilderingen korte tijd in de grote stijlkamer hebben gehangen of direct vanuit het atelier van Andriessen zijn bijgesneden en in de Andriessenkamer zijn geplaatst. In 1775 vond een grote renovatie plaats. Hier werd de gang – die aanvankelijk van de voordeur helemaal tot aan de tuin liep – ingekort wat resulteerde in de indeling die we nu zien. Na deze verbouwing was de huidige Andriessenkamer groot genoeg voor de muurschilderingen.

De vloer in de Andriessenkamer stamt uit de 18e eeuw en is geplaatst tijdens de renovatie van 1775 na het vergroten van de kamer. Dit is goed te zien aan de vloerdelen in de gehele kamer. De planken zijn gemaakt van hetzelfde hout en van gelijke breedte. Deze ontdekking werd gedaan tijdens de renovatie in 2010, toen onder de parketvloer de originele vloer tevoorschijn kwam. De wanden tussen de muurschilderingen zijn in de originele 18e-eeuwse kleur teruggebracht. Deze kleur is aan de hand van zorgvuldig onderzoek van de verflagen hervonden.

De stijlkamers: voor– en achterzaal

De stijlkamers op de begane grond van de markante woningen aan de Heren- en Keizersgracht stammen uit de 17e eeuw en zijn speciaal ontworpen voor bijzondere en officiële gelegenheden. Ze waren bedoeld om de eigenaar van het gebouw aanzien en status te geven.

Tijdens de renovatie van 2010 zijn de twee stijlkamers gerestaureerd in 19e-eeuwse stijl, het zogenaamde Empire. Deze stijl is uit Frankrijk afkomstig en in hier geïntroduceerd ten tijde van Napoleon. Deze stijl wordt gekenmerkt door het gebruik van veel stoffen en goud.

De directe aanleiding voor het herstellen van de voor– en achterzaal in deze specifieke stijl, is de ontdekking van de 19e-eeuwse vloer geweest in de achterzaal.

In de voorzaal was deze vloer echter niet meer aanwezig. Daarom is er gekozen voor een kopie op basis van de vloer in de achterzaal.  Naast de originele vloer bracht de renovatie in 2010 ook de originele wandbekleding tevoorschijn. Dit heeft geleid tot het ontwerp en de realisatie van de gordijnen en wandbekleding die nu te zien zijn.

Er werd precies 1 kg goud gebruikt om het bladgoud in haar originele staat te herstellen.

In de twee kamers zijn ook 17e-eeuwse elementen terug te vinden. Deze kamers zijn namelijk nooit verbouwd zoals de Andriessenkamer. Het cassetteplafond in de achterzaal en de valse deur in de voorzaal zijn hier voorbeelden van. Deze deur werd geplaatst om de illusie van symmetrie te creëren indien dit in de praktijk niet mogelijk was. Hetzelfde is te zien in de gang waar de deur tegenover de toegangsdeur van de voorzaal hetzelfde effect beoogt. Het streven hierbij was om aan beide zijden van de gang een uniform beeld te krijgen.