Werelderfgoed

Al eeuwen worden de Amsterdamse grachten geroemd in binnen- en buitenland als uniek voorbeeld van stadsuitbreiding. In juli 2006 maakte de Gemeente Amsterdam dan ook bekend de Amsterdamse grachtengordel te willen voordragen voor de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Fotograaf: Alex Lakas

Op 1 augustus 2010 werd de unieke status van de grachtengordel bevestigd toen deze bij de 34e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed toegevoegd werd aan de Werelderfgoedlijst. ‘Het is een meesterlijk staaltje van hydraulische techniek, stadsplanologie en een weldoordacht samengaan van constructiewerk en stadsarchitectuur’ aldus UNESCO. UNESCO beschrijft de Amsterdamse grachtengordel als erfgoed met een ‘uitmuntende universele waarde’. De grachtenpanden staan volgens UNESCO voor de ontwikkeling van overzeese handel en voor de humanistische en tolerante cultuur waar Amsterdam bekend om staat. Daarnaast werd Amsterdam in de zeventiende en achttiende eeuw gezien als de realisatie van een ideale stad. Daarom stond dit geslaagde stedenbouwkundige project model voor vele andere projecten in steden over de hele wereld. Om toegevoegd te worden aan de Werelderfgoedlijst moest de Amsterdamse grachtengordel aan één van de tien door UNESCO geformuleerde criteria voldoen. Uit deze criteria blijkt de uitzonderlijke universele waarde van het erfgoed. Voor de grachtengordel golden drie criteria. De eerste heeft te maken met het ontwerp van de grachtengordel. Deze is aan het eind van de zestiende eeuw ontworpen en in de zeventiende eeuw gebouwd. Het ontwerp maakte Amsterdam een uniek en grootschalig maar toch homogeen geheel. De grachtengordel is het eerste stedenbouwkundig project dat op een dergelijk grote schaal is ontworpen en aangelegd. Het wordt daarom gezien als een meesterwerk van menselijk creatief vernuft. In het ontwerp werden de functies wonen, werken en verkeer verwerkt. Hierdoor werden functionaliteit en schoonheid op zeer hoog niveau gecombineerd. 

Het tweede criterium van UNESCO betreft de uitwisseling van invloeden op technisch, stedenbouwkundig, maritiem en cultureel gebied waar de grachtengordel twee eeuwen lang onderdeel van is geweest. Amsterdam was getuige van vele uitwisselingen op stedenbouwkundig, architecturaal en civieltechnisch gebied. Zo was Amsterdam in de zeventiende eeuw de hoofdstad van internationale handel en intellectuele uitwisseling. Hier werd de basis gelegd voor de verspreiding van het humanistische gedachtegoed. Als derde criterium van UNESCO wordt genoemd hoe Amsterdam typerend is voor een bepaalde architectuur. Amsterdam en haar grachtenpanden, met een grote verscheidenheid aan gevels, getuigt van een zeer belangrijke periode uit de geschiedenis van de moderne wereld. Amsterdam is het grootste en meest uitgesproken voorbeeld van een Hollandse grachtenstad waarin het waterverkeer de stedelijke vormgeving bepaalt. Daarnaast werd Amsterdam in de zeventiende en achttiende eeuw gezien als de realisatie van een ideale stad. Daarom stond dit geslaagde stedenbouwkundige project model voor vele andere projecten in steden over de hele wereld.

De grachtengordel is door de UNESCO ingedeeld in een kern- en bufferzone. De kernzone die je op de kaart in het rood aangegeven ziet, vormt de kernzone van het werelderfgoed. De bufferzone is het gebied op de kaart dat grijs is aangegeven. De bufferzone dient als bescherming van de kernzone. De grens van de bufferzone is gelijk aan die van het sinds 1999 rijksbeschermde stadsgezicht. De toegekende UNESCO-status van 2010 is dus een voortzetting van het tot dan toe gevoerde monumentenbeleid in de binnenstad.

Gemeente Amsterdam

OPENINGSTIJDEN

Geopend van dinsdag t/m zondag: 10:00 tot 17:00 uur.

Gesloten: elke maandag, 25 december,

1 januari en 27 april

CONTACT

Herengracht 386, 1016 CJ, Amsterdam

+31 (0)20 42 11 656

mail@grachten.museum